Hendek’te ağaçlar budanıyor
VALİ BALKANLIOĞLU 2.OSB'DE
Püsküllü'nün personel buluşmaları devam ediyor
24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ MESAJLARI
Bu yazı 12 Haziran 2017, Pazartesi 10:48:09 tarihinde eklendi. 107 kez okundu.
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

*MAJÖR DEPRESYON* - Doktor Baran

-Peki tam olarak nedir bu majör depresif bozukluk? Konuyu açacak olursak normalde depresyona giren birinin günlük hayatta yorgun, üzgün, isteksiz, iştahsız, sinirli gibi durumlarda olması gerekir. Peki ya bütün bu belirtiler çok fazla yoğun, sürekli ve kişinin bütün hayatını etkileyecek bir durumdaysa?
*MAJÖR DEPRESYON*

-Kendisinin bildirdiği ya da başkasının gözlemlediği hemen her gün, yaklaşık gün boyu süren depresif duygu durum olabilir,

- Kendisinin bildirdiği ya da başkasının gözlemlediği hemen her gün, yaklaşık gün boyu süren, tüm etkinliklere karşı (ya da çoğuna) ilgisizlik,

-ilgide belirgin azalma ya da artık bunlardan eskisi gibi zevk alamaması,

- Kilo alımı ya da kilo kaybı, hemen her gün iştahının artmış ya da azalmış olması,

- Hemen her gün, insomnia (uykusuzluk) ya da hipersomnia (aşırı uyku) olması,

- Hemen her gün, psikomotor  ajitasyon ya da retardasyonun olması,

- Hemen her gün, yorgunluk-bitkinlik ya da enerji kaybının olması,

- Hemen her gün, değersizlik, aşırı ya da uygun olmayan suçluluk duygularının olması,

- Hemen her gün, düşünme ya da düşüncelerini belirli bir konu üzerinde yoğunlaştırma yetisinin azalması ya da kararsızlık,

- Yineleyen ölüm düşünceleri, yineleyen özkıyım düşünceleri,


Majör depresif bozukluklar kategorisinde değerlendirilen atipik depresif bozukluk kişilerde belirli davranış kalıplarıyla kendisini gösterir. Atipik depresyon yaşayan kişilerin duygu durumları dış uyaranlara göre şiddetli değişimler gösterir. Alınan iyi haberler karşısında aşırı sevinç, kötü haberlerde ise aşırı üzüntü görülebilir. Atipik depresyon genellikle ilk defa gençlik yıllarında başlar ve yetişkinlik süresince devam eder. Atipik depresyon yaşayan kişilerde genellikle aşağıdaki belirtiler görülür;

 

Doğum Sonrası Depresyonu

Majör depresyon türleri arasında değerlendirilen doğum sonrası depresyonu hamilelik süresince ya da doğumu takip eden dört hafta içinde karşılaşılan bir depresyon türüdür. Doğum yapan kadınların yüzde 10-15’inde görülen doğum sonrası depresyonun neden kaynaklandığı tam olarak bilinememekle birlikte doğum sonrası depresyonu yaşayan kadınlarda genellikle şiddetli üzüntü hali, sürekli ağlama, yoğun kaygı ve umutsuzluk sıklıkla görülen belirtilerdir.

 

Mevsimsel Duygu Durum Bozukluğu

Mevsimsel duygu durum bozukluğu belirli mevsim dönemlerinde görülmesiyle diğer depresyon türlerinden ayrılır. Özellikle gün ışığının azaldığı kış dönemlerinde görülen mevsimsel duygu durum bozukluğu popülasyonun %1-%2’lik bölümünü etkiler ve genellikle kadınlarda ve gençlerde görülür. Mevsimsel duygu durum bozukluğu yaşayan kişiler kış aylarında yaz aylarında oldukları hallerinden bambaşka bir görüntü sergilerler; genellikle ümitsiz, üzgün, stresli ve ilgisiz bir görüntüyle devam eden mevsimsel duygu durum bozukluğu sonbahar- kış döneminde başlayıp günlerin uzadığı  ilk bahar yaz aylarına kadar devam eder.

 

Katatonik Özellikli Majör Depresif Bozukluk

Katatonik  özellikli majör depresyon yaşayan kişilerde psikomotor davranışlarda şiddetli bozulmalar görülür.  Katatonik özellikli depresyonda aşağıdaki belirtilerin en az iki tanesinin görülüyor olması aranır:

*Kaslarda hareketsizlik

*Nedensiz kas hareketleri

*Şiddetli  negativite  ya da hiç konuşmama

*Alışılmamış beden pozisyonu

*Başkalarının söz ve hareketlerini tekrar etme

 

Distimik Bozukluk

Distimik depresyonun hafif ancak kronik formlarından biridir. Belirtileri genellikle en az iki yıl boyunca devam eder. Distimik bozukluk bireyin yaşamını klinik depresyona göre daha olumsuz etkiler çünkü belirtileri daha uzun bir süre boyunca kendisini gösterir. Distimik bozukluk yaşayan kişilerde günlük aktivitelere duyulan ilgide azalma, kendilerini ümitsiz hissetme, verimlilikte düşüş ve düşük özgüven gibi belirtiler sıklıkla görülür. Distimik bozukluk yaşayan kişiler çevreleri tarafından genellikle eleştirel, sürekli şikayet  eden ve yaşamdan zevk alamayan bireyler olarak tanımlanır.

 

Melankolik Özellikli Majör Depresyon

Melankolik özellikli majör depresyonda kişiler önceden zevk aldıkları neredeyse hiçbir aktiviteden zevk almamaya başlarlar ve kişiye majör depresif bozukluk tanısı konulabilmesi için aşağıdaki belirtilerden en az üç tanesini daha sergilemeleri beklenir;

*Zevk alınan çoğu/tüm aktivitelerden zevk alamama

*Yaşanan iyi olaylar karşısında tepkisizlik

*Psikomotor davranışlarda farklılaşma

*Şiddetli suçluluk duygusu

*Uykusuzluk

*Sabah yaşanan depresyonda artış

 

 

Genetik  etkenler

Depresyonun ortaya çıkmasında etkili olduğu gösterilen faktörlerden birisi de kalıtsal faktör-lerdir. İkiz araştırmalarını ele alan metaanaliz-lerde  depresyonda genetik geçişin olduğu ve bu durumun bipolar bozukluğa bağlı depresyonda daha belirgin olduğu belirtilmiştir.


Davranışçı Kuram

Davranış teorisyenleri depresif belirtilerin gelişmesini ve sürmesini, tekrarlayan çaresizlik yaşantıları nedeniyle strateji olarak ortaya çıkan maladaptif davranışlarla açıklamaya çalışmışlar ve başarı ödülüne ulaşmak için davranışların zorlanmasına bağlamışlardır. Zorlayıcı davranışlar ise zaman içerisinde reddetmeye yönelik eylemler ve sonucunda kabul görme, onay alma durumuna da geçer. Bu da ruhsal ve iletişimde çatışmalara neden olur.


Majör Depresif Bozukluk Önlenebilir Mi?

 

Daha önce majör depresif bozukluk dönemi geçirdiyseniz, hastalığın kendini tekrar etme riski vardır. Majör depresif bozukluğu önlemenin en iyi yolu hastalığın sebepleri ve hastalığı tetikleyen nedenlerin farkında olup bunların üstesinden gelmek için yardım almak gerekir. Bir çok kişi bu durumu normal de algılayabileceği için ben böyleyim, beni böyle kabul edin diyerek durumu kendisi hazmetmeye de çalışabilir,  gösterilen direnç bu yaşanan durumu daha da zor hale getirmektedir. Durumunuza yeterince konsantre olabilirseniz üstesinden gelmeniz daha kolay hale dönüşür. Durumlara, olaylara yüklediğimiz anlamlar bize yaşadığımız durumun üstesinden daha kolay gelmemizi sağlayabilir.

Alıştığımız her şey değiştirilebilir dönüştürülebilir, lütfen hatırlayın..

 

Bir durum veya düşünce ile karşılaştığınızda sadece bir an durun nefes alın ve sorun kendinize; bu düşünce bana mı ait? Cevabı tüm kalbinizle verdiğinizde bakış açınız değişecektir..

 

Algılarımızın değişmesi dileğimle…

 

 

Fatoş Baran Solmaz

drfatosbaran@gmail.com

 

Diğer Doktor Baran Yazıları